Potrącenie pieszego przez rowerzystę - odszkodowanie to nie jedyny problem?

Jakie szkody na drodze może wyrządzić rowerzysta? Nie mamy do dyspozycji odpowiednich statystyk, ale wydaje się, że nieostrożność użytkownika roweru najczęściej doprowadza do: kolizji z samochodem, zmiany toru jazdy samochodu skutkującej kolizją z innym uczestnikiem ruchu albo do potrącenia pieszego. Ten ostatni rodzaj zdarzenia drogowego może mieć miejsce również poza jezdnią. Kolizja z pieszym na ścieżce rowerowej lub chodniku to bowiem dość częsty przypadek. Jeżeli użytkownik roweru ponosi co najmniej częściową winę za kolizję, to wypłacone zostanie odszkodowanie dla pieszego (od rowerzysty) - z kieszeni sprawcy albo przy wykorzystaniu dobrowolnego OC. Warto jednak pamiętać, że odpowiedzialność cywilna to nie jedyny rodzaj odpowiedzialności, którą ponosi użytkownik roweru.

Odszkodowanie dla pieszego od rowerzysty: ważne są okoliczności

Istotny temat, jakim jest potrącenie pieszego przez rowerzystę, warto przeanalizować na podstawie wyroków sądowych. Orzecznictwo sądów powszechnych potwierdza, że odszkodowanie dla pieszego od rowerzysty to nie jest zupełna rzadkość. W tym kontekście warto zwrócić uwagę chociażby na Wyrok Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia 19 stycznia 2018 r. (sygn. akt: I C 414/13). W ramach tego orzeczenia, sąd przyznał pieszemu potrąconemu przez rowerzystę sumę 8075 zł i odsetki.

Orzeczenie z Chełmna jest interesujące, ponieważ dotyczy sytuacji, w której istniały wątpliwości czy winę można przypisać zarówno rowerzyście, jak i potrąconemu pieszemu. Pieszy wchodził bowiem na chodnik wprost z posesji, a jadący chodnikiem rowerzysta nie mógł odpowiednio szybko zahamować. Ostatecznie sąd orzekł, że pieszy nie przyczynił się do szkody. Mimo tego, zasądzona na jego rzecz kwota była znacznie mniejsza od 18 000 zł, czyli wartości roszczenia.

Zasady ruchu drogowego - chodnik nie dla rowerzysty?

W analizowanej sprawie sądowej, ważną kwestią były zasady ruchu drogowego. Chodnik nie jest bowiem miejscem, gdzie rowery mogą poruszać się zawsze. Wyrok sądu z Chełmna zwraca uwagę na artykuł 33 ustęp 5 ustawy prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, korzystanie z drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jest dozwolone wyjątkowo, gdy:

1. opiekuje się on osobą w wieku do lat 10 (też kierującą rowerem)
2. szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 metry i brakuje drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów lub pasa ruchu dla rowerów
3. warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu rowerzysty na jezdni (śnieg, silny wiatr, ulewa, gołoledź, gęsta mgła), ale jednak z zastrzeżeniem ust. 6 dotyczącego również dwóch poprzednich punktów (ust. 6 mówi, że: Kierujący rowerem, korzystając z drogi dla pieszych, jest obowiązany jechać z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować szczególną ostrożność, ustępować pierwszeństwa pieszemu oraz nie utrudniać jego ruchu)

Sąd orzekając w sprawie, której tematem jest potrącenie pieszego przez rowerzystę lub inny wypadek z udziałem rowerzysty, będzie brał pod uwagę również dodatkowe zasady dla rowerzystów wyznaczone przez art. 33 prawa o ruchu drogowym i pozostałe przepisy tej ustawy. Warto w tym kontekście przypomnieć, że rower nie jest pojazdem mechanicznym, więc rowerzysta odpowiada na podstawie mniej restrykcyjnej kodeksowej zasady winy wyrażonej przez artykuł 415 kodeksu cywilnego (zamiast zasady ryzyka - patrz art. 436 KC).

Potrącenie pieszego przez rowerzystę - jest też odpowiedzialność karna

Należy podkreślić, że potrącenie pieszego przez rowerzystę skutkuje nie tylko odpowiedzialnością cywilną za szkody i koniecznością pokrycia np. kosztów leczenia potrąconego (z własnej kieszeni lub przy pomocy dobrowolnego OC). Istotną kwestią bywa także odpowiedzialność karna, o czym przypomina analizowany Wyrok Sądu Rejonowego w Chełmnie z dnia 19 stycznia 2018 r. (sygn. akt: I C 414/13).

Z treści opisywanego już wcześniej orzeczenia sądowego dowiadujemy się, że rowerzysta został ukarany mandatem karnym za popełnienie wykroczenia z artykułu 86 paragraf 1 kodeksu wykroczeń. Chodziło o niezachowanie należytej ostrożności na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu i spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Jeżeli kolizja skutkowała tylko niewielkimi obrażeniami pieszego i nie doszło jednocześnie do zagrożenia bezpieczeństwa ruchu w myśl art. 86 kodeksu wykroczeń, to rowerzysta jako sprawca będzie odpowiadał jedynie cywilnie. Potrącenie pieszego przez rowerzystę (np. kolizja na ścieżce rowerowej lub chodniku) może jednak spowodować bardziej dotkliwe konsekwencje w kontekście odpowiedzialności karnej. W zależności od tego, jakie skutki wywołuje zdarzenie drogowe zawinione przez rowerzystę (przykładowo: kolizja na ścieżce rowerowej), prawo może przewidywać ukaranie sprawcy na gruncie kodeksu karnego.

Niestety zdarzały się już sytuacje, w których potrącenie pieszego przez rowerzystę wywołało śmierć potrąconego lub poważne obrażenia. W takim przypadku, rowerzysta może odpowiadać na podstawie artykułu 177 kodeksu karnego (przykład: Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2022 r. - sygn. akt: III K 1062/20).

Potrącenie pieszego przez rowerzystę - jak można się zabezpieczyć finansowo przed odpowiedzialnością cywilną? Wyjaśni to dobry agent ubezpieczeniowy