Ubezpieczenia rolnicze po nowemu? Co się zmieniło?

Ubezpieczenia rolnicze to segment rynkowy polis, który nie jest szczególnie szeroko opisywany w mediach. Co nie oznacza jednak, że np. ubezpieczenie upraw bywa produktem mało ważnym dla ubezpieczycieli oraz ich klientów. Z takich polis korzysta bowiem duża grupa rolników. Przypomnijmy, że obowiązkiem ubezpieczenia minimum 50% upraw są objęci rolnicy uzyskujący płatności bezpośrednie z UE. Zatem wszelkie istotne zmiany w ubezpieczeniach rolnych zasługują na uwagę. Ostatnia nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych na pewno jest dość istotna. Postanowiliśmy zatem opisać jej najważniejsze aspekty.

Nowe przepisy obowiązują od sierpnia i września 2026 roku

Wydaje się, że na samym początku warto przypomnieć, jaka dokładnie ustawa reguluje dopłaty do ubezpieczeń rolnych. Chodzi o ustawę z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. To właśnie ten akt prawny doczekał się kolejnej nowelizacji. Zmiany w ubezpieczeniach rolnych wprowadza ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. 2026 poz. 965). W połowie lipca 2026 r. Prezydent złożył podpis pod tym aktem prawnym, a trzy dni później miała miejsce jego publikacja w Dzienniku Ustaw. Większość przepisów nowelizacji obowiązuje od 4 sierpnia, lecz są i takie, które wejdą w życie wraz z początkiem września 2026 roku.

Zmiany w ubezpieczeniach rolnych: większa pomoc i uproszczenia

Ustawa o ubezpieczeniach rolnych, a raczej nowelizacja dobrze znanej ustawy z 2005 r. wprowadza modyfikacje, które nie są może rewolucyjne, ale mimo tego można je uznać za ważne. W nowym stanie prawnym ubezpieczenie dla rolników z dopłatami będzie łatwiej dostępne - z powodu rozszerzenia zakresu ochrony i uproszczenia procedur. Zmiany w ubezpieczeniach rolnych dotyczących upraw i zwierząt obejmują między innymi:

• uwzględnienie wierzby do wyplatania oraz traw nasiennych w katalogu upraw, których mogą dotyczyć dopłaty do ubezpieczeń rolnych (ochrona wierzby i traw przed następującymi ryzykami: huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawina, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne)
• ułatwienie dostępu do ubezpieczeń dla rolników z państwowymi dopłatami
• usprawnienie systemu dopłat do ubezpieczeń rolniczych poprzez wprowadzenie przepisów porządkowych

Ważna zmiana w ubezpieczeniach rolnych (ubezpieczeniach upraw) dotyczy też uchylenia przepisów, które uzależniały wysokość dopłaty do ubezpieczeń rolnych od klasy gleby. Jak informuje uzasadnienie do projektu niedawno uchwalonej ustawy: „zaproponowana zmiana uniezależnia wysokość dopłat od klasy gleby, na której prowadzone są uprawy. Dzięki temu producent rolny zostaje zwolniony z obowiązku składania oświadczenia w tym zakresie”.

Na uwagę zasługuje również rzadziej akcentowana medialnie zmiana, która wiąże się z wprowadzeniem franszyzy redukcyjnej w miejsce franszyzy integralnej. Po nowelizacji ustawa o ubezpieczeniach rolnych mówi, że odszkodowanie za szkody w uprawie będzie pomniejszone o 10% - 35% sumy ubezpieczenia - w zależności od umowy. Zniknęły natomiast procentowe limity szkód w plonie głównym, poniżej których zakład ubezpieczeń nie ponosił odpowiedzialności. Wprowadzono też zmiany, które rozszerzają plon główny lnu i konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo, a także umożliwiają dotowanie ubezpieczeń zwierząt w razie określenia przez towarzystwo wyższych stawek taryfowych.

Ubezpieczenie upraw: są jeszcze inne postulaty zmian

Opisywane wyżej zmiany w ubezpieczeniach rolnych bez wątpienia są istotne i stanowią w pewnym zakresie odpowiedź na postulaty środowisk rolniczych. Warto jednocześnie wspomnieć o propozycjach, które jeszcze nie doczekały się uwzględnienia przez rząd. Jeden z takich postulatów zakłada, że ubezpieczenia rolnicze z dopłatą powinny obejmować dodatkowo skutki przymrozków jesiennych, a nie tylko przymrozków wiosennych. Być może, z czasem taka zmiana również zostanie wprowadzona do systemu dotowanych ubezpieczeń rolniczych. O konieczności rozszerzenia ochrony przypomina np. Krajowa Rada Izb Rolniczych.

Ubezpieczenie dla rolników jest coraz bardziej istotne

Modyfikacja zasad na jakich działa ubezpieczenie gospodarstwa rolnego (w zakresie upraw i inwentarza) może być pewną odpowiedzią na coraz bardziej wyraźne ryzyko klimatyczne. Trzeba już śmiało powiedzieć, że w 2026 roku pogoda bardzo nie rozpieszczała rolników, choć przecież w momencie przygotowywania tego artykułu rok się jeszcze nie skończył. Znów dały o sobie znać skutki susz. Jak informuje Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa z Puław, w przypadku zbóż jarych warunki suszy rolniczej wystąpiły na terenie 1623 gmin. To prawie dwie trzecie polskich gmin. Wynik dotyczący suszy dla zbóż ozimych (57%) był niestety niewiele lepszy.

Chcesz wiedzieć, ile kosztuje ubezpieczenie upraw po ustawowych zmianach? Na to pytanie pomoże odpowiedzieć dobry agent ubezpieczeniowy