Polisa na wiosenne przymrozki - dostępna nie tylko z dopłatą

Wiosenna pogoda bywa wyjątkowo kapryśna, a rolnikom nie trzeba o tym przypominać. O zmienności marcowej i kwietniowej pogody wiedzieli również mieszkańcy polskiej wsi zajmujący się prawie wyłącznie rolnictwem. Stąd ludowe powiedzenia takie jak na przykład: „W marcu jak w garncu” albo „Kwiecień plecień, bo przeplata, trochę zimy, trochę lata”. Jednak nawet maj potrafi mocno zaszkodzić uprawom rolnym. Trudno się zatem dziwić, że w drugim kwartale każdego roku rolnicy dość często wnioskują o odszkodowanie za przemarznięte uprawy. Oczywiście, warunkiem wypłaty takiego świadczenia jest posiadana polisa na wiosenne przymrozki. Warto wiedzieć, że ochrona upraw przed przymrozkami (w szerszym zakresie) jest dostępna również bez rządowej dopłaty i ustawowych ograniczeń.

Ubezpieczenie rolnicze od pogody nadal możliwe z dopłatą …

Jeżeli poruszany jest temat jakiegokolwiek ubezpieczenia upraw i zwierząt gospodarskich, to nie sposób pominąć aspektu państwowej pomocy (np. dopłaty do polis rolniczych 2026). Trudno się temu dziwić, bo wielu rolników wykupuje ubezpieczenie upraw właśnie ze względu na dofinansowanie do składki. Inni posiadacze gospodarstw rolnych kupują natomiast polisy głównie ze względu na pobieranie unijnych dopłat.

Przypomnijmy, iż warunki dotowania ubezpieczeń rolniczych wciąż określa ta sama ustawa (ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich), którą po raz ostatni zmieniano 1 stycznia 2025 roku. Ten akt prawny wskazuje, że w pewnych przypadkach rolnik wręcz musi skorzystać z oferty ubezpieczeniowej. Mianowicie, rolnik pobierający dopłaty bezpośrednie z UE, został ustawowo zobowiązany do ubezpieczenia minimum połowy areału dotowanych upraw od co najmniej jednego ryzyka (powódź, susza, grad, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne).

Odszkodowanie za przemarznięte uprawy: są pewne warunki

Ubezpieczenie rolnicze od pogody jest dostępne dla szerokiego zakresu różnych upraw. Pamiętajmy jednak, że w przypadku dotowanych polis, warunki ochrony ściśle określa wspomniana ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. (Dz.U. 2025, poz. 251). Do tego aktu prawnego co roku wydawane są rozporządzenia. Jednym z nich jest Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 listopada 2025 r. w sprawie maksymalnych sum ubezpieczenia dla poszczególnych upraw rolnych i zwierząt gospodarskich na 2026 r. Określa ono maksymalne sumy dotowanego ubezpieczenia w przypadku 1 ha różnych upraw. Rolnik oczywiście może ustalić z ubezpieczycielem sumy mniejsze od maksymalnych.

Ochrona upraw przed przymrozkami jest wymieniona przez ustawę jako nieodłączony element dotowanego ubezpieczenia. Warto jednak pamiętać, że odszkodowanie za przemarznięte uprawy lub inne szkody zostanie wypłacone po osiągnięciu minimalnego poziomu szkód. W przypadku poszczególnych ryzyk, taki próg aktywacji ubezpieczenia jest następujący:

• huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawina, ujemne skutki przezimowania i przymrozki wiosenne - szkody w plonie głównym na poziomie przynajmniej 10%
• susza - szkody w plonie głównym na poziomie przynajmniej 25%

Dzięki powyższym informacjom dowiedzieliśmy się dodatkowo, jakie ryzyka oprócz przymrozków wiosennych obejmuje dotowane ubezpieczenie rolnicze od pogody.

Jakie uprawy można ubezpieczyć przed mrozem w 2026 roku?

Aktualne Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2025 r. w sprawie wysokości dopłat do składek z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w 2026 r. wskazuje, iż dopłata do składki ubezpieczenia wynosi 65% składki od 1 ha uprawy - dla następujących upraw:

• upraw zbóż, w tym gryki i kukurydzy
• upraw rzepaku oraz rzepiku
• upraw słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu i tytoniu
• upraw warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek
• upraw ziemniaków, buraków cukrowych, bobowatych grubonasiennych (roślin strączkowych) - w tym soi oraz upraw bobowatych drobnonasiennych lub roślin zielarskich

Jak widać, katalog upraw, które może objąć polisa na wiosenne przymrozki jest dość szeroki. Niestety, pojawia się pewien problem. Mianowicie, ustawodawca uznał, że dotowana ochrona „przymrozkowa” powinna obowiązywać jedynie wiosną.

Jesienne straty w uprawach a odszkodowanie - będzie kłopot?

W naszych artykułach dotyczących tego, jak działa ubezpieczenie rolnicze od pogody (w tym ochrona upraw przed przymrozkami) już wcześniej zwracaliśmy uwagę, że dotowane polisy nie obejmują przymrozków jesiennych. Tymczasem na przykład rok 2025 pokazał, że nagłe jesienne spadki temperatury mogą skutecznie zniszczyć chociażby uprawy warzyw. Mimo tego, na razie ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich nie została odpowiednio zmieniona.

Co w związku z powyższym może zrobić rolnik obawiający się coraz bardziej kapryśnej pogody - nie tylko wiosną, ale również jesienią? Producent rolny może zapytać agenta ubezpieczeniowego o dodatkowe rozszerzenie dotowanej ochrony (za dopłatą składki z własnej kieszeni), obejmujące również przymrozki jesienne. Jeżeli chodzi o przymrozki wiosenne, to warto pamiętać, że ustawowa ochrona obejmuje wyłącznie skutki obniżenia się temperatury poniżej 0°C w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca (polegające na całkowitym lub częściowym zniszczeniu roślin lub całkowitej utracie plonu/jego części).

Straty w uprawach a odszkodowanie - jako rolnik nie chcesz później żałować braku ubezpieczenia? Skontaktuj się z dobrym agentem ubezpieczeniowym