Ubezpieczenie karnoskarbowe a KSeF: o czym trzeba pamiętać?
Czy wprowadzenie systemu KSeF można uznać za rewolucję dla przedsiębiorców? Wydaje się, że tak. Mimo faktu, iż o tej zmianie mówiło się wcześniej. Rok 2026 ma być okresem wdrożeniowym, więc resort finansów zadeklarował, że w tym czasie nie będą nakładane kary. Jak się jednak okazuje, swoista abolicja w KSeF będzie tylko częściowa, o czym przypomina nasz artykuł. Ryzyko podatkowe w KSeF jest zatem kwestią realną - już od 2026 roku. Dlatego nie dziwi wzrost liczby pytań o to, jak chroni ubezpieczenie skarbowe. Nasz artykuł krótko wyjaśnia zasady działania takiej polisy, która przed 2026 rokiem budziła zdecydowanie mniejsze zainteresowanie. Zwracamy też uwagę, że opisywane ubezpieczenie może obejmować nie tylko ścisłe kierownictwo przedsiębiorstwa.
Polisa skarbowa dla przedsiębiorców 2026 - przed czym chroni?
Tak jak już wcześniej zwracaliśmy uwagę, ubezpieczenie karnoskarbowe (KKS) przed rokiem 2026 było nieszczególnie popularnym elementem oferty towarzystw ubezpieczeniowych dla firm. Sytuacja jednak uległa zmianie od I kw. 2026 roku - również w kontekście liczby zawieranych umów ubezpieczenia. Możemy zatem spodziewać się rozszerzenia oferty rynkowej polis KKS oraz jej większej konkurencyjności. Jednocześnie pamiętajmy, że opisywane ubezpieczenie (polisa skarbowa dla przedsiębiorców 2026) jest nadal dobrowolne, co może oznaczać spore zróżnicowanie ofert u poszczególnych ubezpieczycieli.
Warto zdawać sobie sprawę, że ubezpieczenie karnoskarbowe podobnie jak opisywane przez nas wcześniej ubezpieczenie D&O, zapewnia pokrycie kosztów pomocy prawnej oraz trwającego postępowania (m.in. kosztów reprezentacji, kosztów sądowych i kosztów ekspertyz). Jednak ubezpieczenie odpowiedzialności najważniejszych osób kierujących organizacją (Directors and Officers - D&O) często obejmuje jedynie kary nakładane w postępowaniu administracyjnym - bez uwzględnienia kar dotyczących spraw skarbowych.
W związku z powyższym, odpowiadając na pytanie o to, jak chroni ubezpieczenie skarbowe, warto wymienić nie tylko refundowane koszty postępowania, ale również pokrycie kar nakładanych w postępowaniu karnoskarbowym na osoby odpowiedzialne za rozliczenia podatkowe. Analizując ryzyko wspomnianych kar, warto przypomnieć kilka ogólnych zasad, które określa kodeks karny skarbowy.
Ubezpieczenie KKS dla księgowych, ale jednak nie tylko
Popularność „gorącego” tematu, jakim stało się ryzyko podatkowe w KSeF (np. KSeF a odpowiedzialność osobista zarządu) to dobra okazja, aby przypomnieć kilka reguł wynikających wprost z kodeksu karnego skarbowego. Zwróćmy uwagę na następujące zasady:
- za czyn zabroniony na gruncie kodeksu karnego skarbowego, może odpowiadać szersza grupa osób odpowiedzialnych za rozliczenia podatkowe (nie tylko członkowie zarządu, ale również pracownicy działu finansowego i księgowego - patrz temat: KSeF 2026 odpowiedzialność księgowego)
- w kodeksie karnym skarbowym zasadą jest odpowiedzialność osobista sprawcy, czyli konkretnej osoby, a nie organizacji, którą dana osoba reprezentuje
- wymierzając karę grzywny, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste i rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe (tak więc osoby na stanowiskach kierowniczych zapłacą więcej)
W związku z powyższym, ubezpieczenie skarbowe (np. polisa skarbowa dla przedsiębiorców 2026) powinno obejmować szerszą grupę osób, które są bezpośrednio i pośrednio odpowiedzialne za rozliczenia podatkowe. W praktyce stosowane są rozwiązania polegające na ogólnym określeniu grupy chronionych osób lub wskazaniu ich z imienia oraz nazwiska. Różnice dotyczą też np. ustalenia daty retroaktywnej wyznaczającej początek odpowiedzialności ubezpieczyciela. O szczegółach dotyczących tej daty więcej może powiedzieć wyspecjalizowany pośrednik ubezpieczeniowy.
Ubezpieczenie karnoskarbowe a KSeF - co jeszcze warto wiedzieć?
Odpowiadając na pytanie, jak chroni ubezpieczenie skarbowe, warto w obecnym kontekście zwrócić uwagę, że deklaracja resortu finansów o nienakładaniu kar związanych z KSeF dotyczy jedynie części problematycznych sytuacji. Mianowicie, dopiero od początku 2027 r. mają być karane takie „grzechy” podatkowe jak np. niewystawienie faktury w systemie KSeF (zobacz: artykuł 106ni ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Już w 2026 r. występuje natomiast odpowiedzialność związana na przykład z obowiązkami dotyczącymi plików JPK_VAT.
Nie zapominajmy jednocześnie, że polski system podatkowy obfituje w inne problematyczne kwestie niż tylko KSeF będący systemem do wystawiania, przesyłania, otrzymywania i przechowywania faktur. Wiele osób jednak w ostatnim czasie zadaje pytanie o konsekwencje nieprawidłowości w KSeF (np. błędy w KSeF konsekwencje 2026 - jaka kara?). Wspomniane konsekwencje finansowe mogą być niemałe, jeśli dojdzie do kumulacji kar dotyczących dużej liczby faktur. Natomiast pamiętajmy, że polisa skarbowa (KKS) to rozwiązanie o znacznie szerszym zakresie działania niż VAT. Obejmuje ona dodatkowo konsekwencje związane chociażby z podatkiem dochodowym, a nawet podatkiem od nieruchomości.
O ubezpieczeniach pisze od 2014 r. Zajmuje się również tematyką nieruchomości i finansów osobistych. Studiował ekonomię oraz finanse i rachunkowość. Jest autorem artykułów, wypowiedzi i analiz ubezpieczeniowych publikowanych przez liczne media internetowe (np. RP.pl, Bankier.pl, Fakt.pl, Infor.pl, Bank.pl) oraz tradycyjne (m.in. Rzeczpospolita).
