Perspektywy emerytalne dla młodych polskich pracowników są delikatnie mówiąc, nie najlepsze. Potwierdzenie stanowi między innymi raport Komisji Europejskiej pod tytułem „2024 Ageing Report. Economic and Budgetary Projections for the EU Member States (2022-2070)”. Ta analiza Komisji Europejskiej wskazuje, że w 2045 r. przeciętna stopa zastąpienia dla nowych emerytów z Polski wyniesie zaledwie 29%. Innymi słowy, nastąpi duży spadek względem wyniku z 2022 r. (58%). Wnioski z raportu KE wskazują, że za 20 lat przeciętny nowy emeryt otrzyma emeryturę od ZUS stanowiącą około 30% ostatniej pensji brutto. Oszczędzanie na własną rękę wydaje się zatem koniecznością. Państwo zachęca do takiej zapobiegawczości między innymi poprzez ulgi podatkowe IKZE i IKE. Nasz artykuł wyjaśnia, jak wykorzystać ulgi podatkowe związane z ubezpieczeniami (np. IKZE).

Ulgi podatkowe IKZE i IKE - jak w ogóle działają?

Skoro już wiemy, dlaczego ustawodawca wprowadził takie rozwiązania jak ulgi podatkowe IKZE i IKE, to teraz warto wyjaśnić, jak działa ulga podatkowa na IKZE/IKE. Tak jak zawsze, szczegółów najlepiej poszukać wprost w ustawie, czyli ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ten akt prawny wskazuje, że dochód jako podstawę opodatkowania można pomniejszyć o sumę „wpłat na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego dokonanych przez podatnika w roku podatkowym, do wysokości określonej w przepisach o indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego”. Taka preferencja dotyczy również opodatkowania liniową stawką.

Począwszy od wejścia w życie ustawy z dnia 6 grudnia 2013 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych, obowiązują bardziej korzystne zasady dotyczące wypłaty z IKZE dla oszczędzających, a także dla osób uprawnionych do środków z IKZE w przypadku śmierci oszczędzającego. Mowa o ryczałtowej stawce podatkowej wynoszącej 10%. Poza tym posiadacz IKZE nie zapłaci tzw. podatku Belki, jeśli dokona wypłaty wcześniejszych wpłat i zysków kapitałowych dopiero po ukończeniu 65 roku życia, a środki na IKZE były przekazywane co najmniej przez 5 lat. To ważna wiadomość dla osób, które pytają, jak działa ulga podatkowa na IKZE, gdyż ulgą podatkową jest również zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych.

Czym się różni ulga podatkowa na IKZE i ulga na IKE?

Jeżeli natomiast chodzi o IKE, to w przypadku tego konta emerytalnego nie istnieje możliwość pomniejszenia dochodu o dokonane wpłaty. Wypłata z IKE nie jest natomiast obciążona podatkiem ryczałtowym jak w przypadku IKZE (10%) i nie skutkuje naliczeniem podatku Belki. Środki z IKE (poza wypłatą realizowaną przez spadkobiercę) można wypłacić po osiągnięciu

przez siebie wieku 60 lat lub nabyciu uprawnień emerytalnych i jednoczesnym ukończeniu 55. roku życia oraz dodatkowo po spełnieniu min. jednego z dwóch poniższych warunków:

• dokonywanie wpłat na IKE co najmniej w pięciu dowolnych latach kalendarzowych
• dokonanie ponad 50% wartości wpłat nie później niż na pięć lat przed dniem złożenia przez oszczędzającego wniosku o wypłatę

Ze względu na opisywane wyżej preferencje podatkowe, państwo wprowadziło limity kwot, które można co roku wpłacić na IKE oraz IKZE. Poniżej wyjaśniamy, ile można odliczyć od podatku dzięki IKZE.

Ile można odliczyć od podatku dzięki IKZE?

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. 2004 nr 116 poz. 1205) określa maksymalne limity wpłat na IKE/IKZE i tym samym wskazuje również, ile można odliczyć od podatku dzięki IKZE. Zgodnie ze wspomnianym aktem prawnym, roczny limit wpłat na IKZE wynosi 120% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok określonego w ustawie budżetowej (limit wpłat: 11 304 zł w 2026 r.). To ważna informacja dla osób, które pytają, jak rozliczyć IKZE w PIT.

W przypadku przedsiębiorców, analogiczny wskaźnik dotyczący IKZE ustalono jako 180% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok określonego w ustawie budżetowej (16 956 zł w 2026 r.). Z kolei maksymalny poziom wpłat na IKE to co roku 300% przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok, określonego w ustawie budżetowej (28 260 zł w 2026 r.).

Które ubezpieczenia dają ulgę podatkową?

Wspomniana wcześniej ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. wskazuje, że istnieje możliwość funkcjonowania IKE lub IKZE jako elementów oferty zakładu ubezpieczeń. Poza tym ubezpieczyciele oferują IKE oraz IKZE w ramach współpracy na przykład z funduszami emerytalnymi, dzięki czemu oferta rynkowa jest jeszcze szersza. W jej przeanalizowaniu jak zwykle może pomóc agent ubezpieczeniowy jako osoba, która nie tylko proponuje ochronę bieżących interesów majątkowych, ale również udziela porad dotyczących przyszłości finansowej.

Czy już wiesz, jak wykorzystać ulgi podatkowe związane z ubezpieczeniami? Pamiętaj, że agent ubezpieczeniowy może pomóc w wybraniu IKE/IKZE z oferty ubezpieczycieli.