Czy można ubezpieczyć pustostan?
Pustostany to mieszkaniowy temat, który w Polsce zyskał na znaczeniu po ostatnim spisie powszechnym. Pomimo wątpliwości co do „COVID-owego” terminu przeprowadzenia tego cenzusu oraz jego wyniku, nie można zaprzeczyć, że pustostany są zjawiskiem godnym uwagi. W tej grupie znajdziemy zarówno zdewastowane domy nadające się tylko do rozbiórki oraz mieszkania w zrujnowanych kamienicach, jak i znacznie nowsze oraz wartościowe domy i lokale. Właściciele pustego lokum, które jednak jest sporo warte, czasem zastanawiają się, czy można ubezpieczyć pustostan. Postanowiliśmy odpowiedzieć, czy i na jakich warunkach możliwe jest ubezpieczenie nieruchomości niezamieszkanej. To bowiem ciekawy temat, który będzie zyskiwał na znaczeniu ze względu na tendencje demograficzne - nie tylko na polskich wsiach, ale również w większości rodzimych miast.
Czy można ubezpieczyć pustostan: wszystko zależy od towarzystwa
Odpowiadając na pytanie, czy można ubezpieczyć pustostan, należy odnieść się do zasad wyznaczanych przez poszczególne firmy ubezpieczeniowe. Pamiętajmy bowiem, że w Polsce zdecydowana większość polis mieszkaniowych to ubezpieczenia nieobowiązkowe. Wyjątek stanowią ubezpieczenia domu wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego, które są wymagane na podstawie ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Wspomniana ustawa wskazuje, że obowiązek ubezpieczeniowy nie dotyczy budynków, a więc również domów, które zostały przeznaczone do rozbiórki na podstawie ostatecznych decyzji właściwych organów, a także budynków, których stan osiągnął 100% normy zużycia. Inne rolnicze budynki (w tym również puste domy) nie są natomiast wyłączone z obowiązku ubezpieczeniowego. To oznacza dodatkowy wydatek dla rolnika związany z wyższą składką.
Ubezpieczenie nieruchomości niezamieszkanej zwykle dobrowolne
Jednakże zdecydowana większość pustostanów mieszkaniowych podlega ubezpieczeniu na zasadach dobrowolności. Innymi słowy, sam właściciel niezamieszkanego domu lub mieszkania decyduje, czy będzie chciał ubezpieczyć lokum, które wprawdzie jest puste, ale posiada pewną wartość. Ubezpieczyciel w przypadku dobrowolnej polisy mieszkaniowej może natomiast stwierdzić, że wprowadzi do OWU wyłączenie ochrony dotyczące pustostanów albo będzie oferował taką ochronę wyłącznie po dużym podniesieniu rocznej składki.
Wyboru de facto nie ma w przypadku domów i lokali objętych kredytem mieszkaniowym lub budowlanym. Krajowe banki wymagają bowiem ubezpieczenia kredytowanego lokum - co najmniej w zakresie obejmującym jego mury. Brak wymaganego ubezpieczenia będzie często skutkował np. znaczącym podniesieniem marży i tym samym również oprocentowania kredytu. W przypadku domów i mieszkań, na których ciąży hipoteka banku związana z kredytem, pytanie czy można ubezpieczyć pustostan jest zatem mało adekwatne. Taki pustostan trzeba bowiem ubezpieczyć.
Ubezpieczenie domu, gdy stoi pusty - tak, ale jednak pod warunkami
Próbując zakupić ubezpieczenie nieruchomości mieszkaniowej przez Internet czasem spotkamy się z pytaniami o to, czy lokum jest niezamieszkiwane przez jakiś podany okres (np. min. 90 dni). Takie pytania sugerują, że zakład ubezpieczeń oferuje polisę chroniącą pustostan, ale prawdopodobnie będzie ona znacząco droższa - zwłaszcza w związku z ryzykiem dotyczącym włamania oraz kradzieży. W ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU) może się też pojawić klauzula wskazująca, że ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za szkody, które miały miejsce w czasie dłuższej nieprzerwanej nieobecności właściciela lokalu/domu - przykładowo przez minimalny okres wynoszący od 30 dni do 90 dni.
Sposobem na uniknięcie tego wyłączenia może być: okresowe, udokumentowane doglądanie ubezpieczonego lokum, potwierdzone na piśmie przekazanie kluczy sąsiadom, którzy będą zaglądać do pustego domu lub mieszkania albo zamontowanie odpowiedniego systemu dozorowego. Warto też pamiętać, że pusta nieruchomość mieszkaniowa powinna spełniać wszystkie wymagania techniczne, które dotyczą zamieszkanego lokum. Chodzi o konieczność zachowania odpowiedniego stanu technicznego i przeprowadzania przeglądów wymaganych przez prawo, a także instalacji minimalnego poziomu zabezpieczeń antywłamaniowych.
Ubezpieczenie domu letniskowego - pustostan jest akceptowalny?
Ubezpieczenie domku turystycznego (letniskowego) to ciekawy aspekt analizowanego tematu. W przypadku, gdy kupowane jest ubezpieczenie domu sezonowego, pustostan przez część roku wydaje się bowiem naturalnym stanem takiej nieruchomości. W przypadku polisy dotyczącej domku zamieszkanego tylko czasowo (nie całorocznego), ubezpieczyciel wkalkulowuje więc dłuższą nieobecność właściciela w ryzyko przy ustalaniu składki. Wyłączenia ochrony związane z dłuższą nieobecnością (np. przez ponad 90 dni) mogą zatem nie obejmować domku letniskowego, ale trzeba to zweryfikować w każdym OWU.
O ubezpieczeniach pisze od 2014 r. Zajmuje się również tematyką nieruchomości i finansów osobistych. Studiował ekonomię oraz finanse i rachunkowość. Jest autorem artykułów, wypowiedzi i analiz ubezpieczeniowych publikowanych przez liczne media internetowe (np. RP.pl, Bankier.pl, Fakt.pl, Infor.pl, Bank.pl) oraz tradycyjne (m.in. Rzeczpospolita).
