Samochód, na który nie trzeba prawa jazdy - czy to możliwe?

Samochód bez prawa jazdy

W sieci można znaleźć pytania na temat samochodów, którymi można jeździć bez prawa jazdy. Czy rzeczywiście istnieją takie auta, czy to tylko zwykły chwyt marketingowy? Czy na na smarta trzeba mieć prawo jazdy, czy też można się nim poruszać po drogach bez uprawnień? Dowiedz się, skąd wzięło się przekonanie o samochodach bez prawa jazdy i co grozi za brak odpowiednich uprawnień podczas prowadzenia pojazdów.

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. Czy i czym można jeździć bez prawa jazdy?
  2. Czy na smarta trzeba mieć prawo jazdy?
  3. Co grozi za jazdę bez prawa jazdy?
  4. Zatrzymane prawo jazdy - jak je odzyskać?

Czy i czym można jeździć bez prawa jazdy?

Niestety pojęcie “samochód bez prawa jazdy” jest tylko chwytem marketingowym. Do prowadzenia każdego rodzaju samochodu - także tych typu mikro - należy mieć odpowiednie uprawnienia. A że zdobycie prawa jazdy z roku na rok staje się coraz trudniejsze, to ludzie zaczynają szukać rozwiązań na prowadzenie auta z pominięciem trudnych egzaminów.

Jeszcze kilka lat temu istniała możliwość poruszania się motorowerem bez prawa jazdy. Jednak w 2013 roku przepisy się zmieniły i obecnie nawet na motorower wymagane jest prawo jazdy kategorii AM (lub wyższej). Do prowadzenia pojazdów czterokołowych należy mieć z kolei prawo jazdy kat. B1 lub wyższe. Należy być także osobą pełnoletnią.

Ważne: osoby, które uzyskały pełnoletność przed zmianą przepisów 19 stycznia 2013 roku, zachowały nabyte uprawnienia (co wynika z faktu, że prawo nie działa wstecz). W związku z tym mogą prowadzić motorower bez kursów i uprawnień. Nie można jednak mylić motoroweru z lekkim czterokołowcem, co często się zdarza - stąd też przekonanie o “samochodzie bez prawa jazdy”.

Czy na smarta trzeba mieć prawo jazdy?

Tak, ponieważ jest on klasyfikowany jako czterokołowiec. Jednak lekkie auta (nazywane mikrosamochodami) o masie własnej do 350 kilogramów i ograniczeniu prędkości do 45 km/h można prowadzić, posiadając prawo jazdy kategorii AM.

Samochodów typu smart nie da się podciągnąć pod tę definicję, więc tutaj także wymagana jest kat. B1. Nie można ich umieszczać w jednej linii z motorowerami.

Co grozi za jazdę bez prawa jazdy?

Każdy, kto prowadzi samochód bez prawa jazdy naraża się na mandat w wysokości 500 zł. Jeśli prowadzisz auto bez uprawnień do danej kategorii, zapłacisz mandat w wysokości 300 zł. Ponadto w razie wypadku lub kolizji będziesz zobowiązany za zapłaty za wyrządzone szkody osobowe i materialne. Nawet ważne ubezpieczenie OC nie ma w takim przypadku znaczenia. Pieniądze zostaną wypłacona z UFG osobom poszkodowanym, a sprawca będzie musiał rozliczyć się z Funduszem samodzielnie.

Trzeba też liczyć się z tym, że w razie kontroli policji poza mandatem można otrzymać zakaz kontynuowania jazdy. Zazwyczaj wiąże się to z odholowaniem auta (na korzyść jego właściciela). W przypadku, w którym prowadzisz auto po zatrzymaniu prawa jazdy, może ci grozić całkowite cofnięcie uprawnień. Po załamania takiego zakazu prowadzenia pojazdów można zostać ukaranym przez pozbawienie wolności na okres od trzech miesięcy do pięciu lat, a także zakazem prowadzenia pojazdów na 15 lat.

Zatrzymane prawo jazdy - jak je odzyskać?

O zwrot zatrzymanego prawa jazdy można wnioskować we właściwym urzędzie po upłynięciu okresu, na jaki odebrano ci dokument. Przykładowo za przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50km/h grozi zatrzymanie prawa jazdy na okres trzech miesięcy. Gdy minie ten czas, należy przygotować komplet dokumentów:

  • wniosek o zwrot prawa jazdy (dostępny na stronie gov.pl),
  • potwierdzenie opłaty za zwrot prawa jazdy,
  • dowód osobisty (albo paszport),
  • orzeczenie lekarskie i psychologiczne (jeśli poprzednie nie są już ważne - ich data ważności jest taka sama, jak data ważności prawa jazdy).

Dokumenty można złożyć przez internet lub osobiście w urzędzie miasta, w którym mieszkasz albo w urzędzie twojej dzielnicy (dotyczy mieszkańców Warszawy). Można to też zrobić w starostwie powiatu. Zwrot prawa jazdy następuje natychmiast po złożeniu wniosku. Wyjątkiem jest sytuacja, w której dokument stracił ważność - wtedy czas oczekiwania na nowe prawo jazdy wynosi 7 dni.